Laura en Patricia laten zich omscholen tot doktersassistent en combineren leren met werken in de praktijk. Hun verhalen staan symbool voor een groep die steeds belangrijker wordt binnen de huisartsenpraktijk: zij-instromers met ervaring. Ze zijn te gast in de aflevering Omscholen tot Doktersassistenten van onze podcastserie Is er ook een doktersassistent in de zaal?
Host Kitty Joachems gaat met Laura en Patricia in gesprek en vraagt hen onder andere wat er komt kijken bij zo’n overstap? En waar moet je rekening mee houden als je zelf (of iemand in je team) overweegt om deze route te volgen?
Waarom omscholen naar doktersassistent?
Veel zij-instromers hebben al een zorgachtergrond. Ze kennen het werken met patiënten, verantwoordelijkheden dragen en omgaan met druk. De overstap naar doktersassistent is dan vaak een logische volgende stap: inhoudelijk uitdagend, afwisselend en fysiek minder zwaar dan sommige andere zorgfuncties.
Daarnaast speelt de maatschappelijke context mee. Het tekort aan doktersassistenten is groot en zichtbaar. Voor veel mensen voelt dit als hét moment om hun ervaring opnieuw in te zetten, maar dan op een plek waar ze langdurig van waarde kunnen zijn.
Opleiden als volwassene: hoe werkt dat?
Volwassenen hebben al (levens-)ervaring. Daardoor kan hun opleiding vaak korter zijn dan die voor tieners of jongvolwassenen. Er zijn verschillende onderwijsaanbieders die verkorte trajecten aanbieden. Het tempo van de opleiding ligt vaak hoog en de structuur is anders dan bij traditionele mbo-opleidingen. Dat is bij de meeste opleidingen voor volwassenen zo.
Laura en Patricia volgen toevallig beiden het Volwassenen College. Kenmerkend voor hun opleidingstraject is:
- Modulair onderwijs: elke maand staat een ander medisch onderwerp centraal, afgesloten met een toets;
- Flexibele instroom: starten kan op meerdere momenten in het jaar;
- Zelfstandigheid: je plant grotendeels zelf je studie, naast werk en/of stage.
Dit vraagt discipline. Wekelijks bijblijven is geen advies maar een voorwaarde. Wie achter raakt, haalt dat niet zomaar in.
Werken en leren tegelijk: slim combineren
Het is slim om te kiezen voor een opleiding die de mogelijkheid biedt om werk en stage te combineren. In de praktijk blijkt dat dit juist helpt om vaardigheden sneller onder de knie te krijgen. Theorie en praktijk versterken elkaar: wat je leert, pas je dezelfde week nog toe.
Met name triage vraagt veel oefening. Klachten beoordelen, urgentie inschatten en de juiste vervolgactie kiezen leer je niet alleen uit lesmateriaal. Dat vraagt herhaling, feedback en ervaring. Parallel werken en leren vergroot die leercurve aanzienlijk.
Wat houdt het vak écht in?
Het beeld dat doktersassistenten vooral ‘de telefoon opnemen’ is hardnekkig, maar achterhaald. In veel praktijken draaien assistenten eigen spreekuren en voeren zij zelfstandig medische handelingen uit, zoals bloedafname, injecties, wondzorg, controles en specifieke spreekuren (bijvoorbeeld CVRM). Juist die veelzijdigheid maakt het vak aantrekkelijk. Geen dag is hetzelfde, de dynamiek is hoog en je bent een onmisbare schakel tussen patiënt en huisarts.
Eerdere ervaring is geen ballast, maar bagage
Een belangrijk inzicht: levenservaring werkt in je voordeel. Mensen die later instromen nemen vaardigheden mee die je niet leert uit een boek, bijvoorbeeld:
- communicatieve scherpte
- omgaan met stress en verantwoordelijkheid
- patiënten geruststellen
- grenzen aangeven
Eerdere specialismen, zoals pedicure, thuiszorg of mantelzorg, kunnen bovendien direct van waarde zijn binnen de praktijk. Denk aan signaleren, preventie of het opzetten van aanvullende spreekuren.
Praktische tips voor (toekomstige) studenten
Overweeg je zelf de overstap, of begeleid je iemand die deze route wil volgen? Dan helpen deze aandachtspunten:
Oriënteer je goed. Ga niet af op functietitels alleen. Loop mee in een huisartsenpraktijk en bezoek een open dag. Het vak moet bij je passen, ook op drukke dagen.
Regel je stage op tijd. Gebruik je netwerk. Praktijken zijn vaak bereid om mee te denken, maar wachten niet tot het laatste moment. Online netwerken zoals LinkedIn en vakgerichte groepen kunnen helpen.
Houd ruimte in je agenda. Het sociale leven staat tijdelijk op een lager pitje. Dat is geen falen, maar een bewuste investering. De opleiding is kort, intensief en vraagt focus.
Zie het als een sprint met inhoud. Een jaar lijkt lang, maar vliegt voorbij. Wie het tempo accepteert en meebeweegt, heeft daarna een stevig diploma én praktijkervaring op zak.
Beluister de podcastaflevering
Benieuwd naar de persoonlijke verhalen achter deze route en hoe het in de praktijk voelt? Luister dan naar de aflevering Omscholen tot doktersassistent van Is er ook een doktersassistent in de zaal?
